Preventie-expert over het alcoholslot en de rol van techniek in verkeersveiligheid

Rijden onder invloed blijft een hardnekkig probleem in het verkeer. Technologie krijgt daarbij een steeds grotere rol, als aanvulling op handhaving en voorlichting. Zo moeten nieuwe personenauto's in de EU sinds juli 2024 technisch zijn voorbereid op de installatie van een alcoholslot. In een interview met OSW vertellen senior preventiewerker Alex van Dongen en Martine Blom, onderzoeker bij het WODC, kennisinstituut op het gebied van justitie en veiligheid, over de mogelijkheden en beperkingen van technologie als middel om de verkeersveiligheid te vergroten.

Alcoholslot om verkeersveiligheid te vergroten 

Alle nieuwe personenauto's binnen de EU met een bouwdatum vanaf 7 juli 2024 moeten een standaard aansluiting hebben voor een alcoholslot. Een alcoholslot zelf is dus niet verplicht, maar de aansluitingen moeten er wel zijn om zo'n slot aan te brengen. Van Dongen benadrukt het belang van blijvende aandacht voor verkeersveiligheid. “Het blijft een serieus probleem. Zolang er slachtoffers vallen door rijden onder invloed, is blijvende aandacht noodzakelijk.” 

Ook Blom ziet een duidelijke meerwaarde van de technische voorbereiding. “Deze ontwikkeling laat zien dat verkeersveiligheid steeds meer ‘by design’ wordt geregeld. Voertuigen worden zo ontworpen dat veilig gedrag wordt ondersteund en risicogedrag moeilijker wordt gemaakt.”

Technologie kan een extra drempel vormen 

“De invoering van extra maatregelen laat zien dat verkeersveiligheid steeds meer preventief wordt aangepakt. Elk verkeersslachtoffer is er één te veel, dus maatregelen die risico’s kunnen verkleinen zijn waardevol,” zegt Van Dongen. Volgens hem kunnen technische maatregelen daarbij daadwerkelijk helpen. “Techniek kan helpen om rijden onder invloed te voorkomen. In combinatie met handhaving en voorlichting kan dit bijdragen aan meer verkeersveiligheid.”

Dat ziet Van Dongen ook terug in de praktijk. “Van cliënten hoor ik terug dat een alcoholslot bij hen heeft geholpen.” Ook Blom ziet een duidelijke meerwaarde in de directe werking van het alcoholslot. “Een alcoholslot grijpt heel direct in: iemand die te veel heeft gedronken, kan de auto niet starten. Daarmee voorkom je risicogedrag op het moment zelf.”

 Techniek en bewustwording naast elkaar 

Blom ziet bewustwording alleen niet als voldoende om rijden onder invloed volledig te voorkomen. “De meeste mensen weten inmiddels dat rijden onder invloed risico’s met zich meebrengt en daarom niet is toegestaan. Toch kiezen mensen er om uiteenlopende redenen soms voor dat risico te nemen. Meer bewustwording alleen zal dat gedrag daarom niet altijd kunnen voorkomen.”

Volgens Van Dongen is het belangrijk dat techniek en bewustwording naast elkaar worden ingezet. "Het één is niet belangrijker dan het ander. Techniek en bewustwording vullen elkaar aan: techniek kan ondersteunen, maar verantwoord gedrag blijft essentieel." 

Blik op toekomstige maatregelen 

Ook andere ontwikkelingen kunnen volgens Van Dongen bijdragen aan het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers. "Denk aan betere rijhulpsystemen, veiligere infrastructuur, strengere handhaving en gerichte verkeerseducatie. Samen dragen deze bij aan minder ongevallen."

Of het alcoholslot uiteindelijk breder verplicht wordt, is volgens Blom vooral een politieke en beleidsmatige keuze. “De techniek en de werking ervan zijn inmiddels goed onderbouwd. Het gaat nu vooral om de vraag of er voldoende draagvlak is en of de maatregel betaalbaar en uitvoerbaar is.” Van Dongen benadrukt dat het uiteindelijk om één ding draait: “Het uiteindelijke doel moet altijd zijn om verkeersslachtoffers zoveel mogelijk te voorkomen.”

Bronnen:
1. Openbaar Ministerie, "Het OM in cijfers", Jaarbericht 2025,
https://www.om.nl/actueel/magazines/jaarbericht/2025/01/het-om-in-cijfers
2. Commission Delegated Regulation (EU) 2021/1243, EUR-Lex,
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32021R1243