Autorijden tijdens een hittegolf: warm weer beïnvloedt rijvaardigheid

Voor veel Nederlanders staat de zomervakantie in het teken van lange autoritten naar het buitenland. Zeker rond Zwarte Zaterdag zijn de Europese snelwegen weer druk gevuld met vakantieverkeer. Toch bereiden veel automobilisten zich vooral voor op files en drukte, terwijl een ander risico vaak over het hoofd wordt gezien: de invloed van hitte op de rijvaardigheid. OSW sprak hierover met Arie Vroege, vicevoorzitter van de Vereniging Rijschool Belang (VRB).

Warmte maakt bestuurders minder alert

Veel mensen denken dat een comfortabele temperatuur in de auto voldoende is om veilig te kunnen rijden. Volgens Vroege ligt dat genuanceerder. "Mensen staan er vaak niet bij stil dat hitte invloed heeft op hun rijvaardigheid. De klachten lijken sterk op die van vermoeidheid: je concentratie neemt af, je reageert langzamer en je bent minder alert."

Langdurige blootstelling aan warmte kan daarnaast leiden tot uitdroging, waardoor de effecten verder toenemen. "Als je daarbij ook te weinig drinkt, kunnen uitdrogingsverschijnselen ontstaan. Dat vergroot de kans dat je verkeerssituaties te laat opmerkt of ongemerkt naar een andere rijstrook afwijkt."

Vermoeidheid sluipt er ongemerkt in

Juist omdat de invloed van hitte geleidelijk ontstaat, hebben veel bestuurders niet direct door dat hun rijvaardigheid achteruitgaat. Kleine veranderingen in het rijgedrag kunnen volgens Vroege een belangrijk waarschuwingssignaal zijn.

"Wanneer je merkt dat je vaker met je ogen moet knipperen om scherp te blijven zien, meer koerscorrecties maakt of situaties later opmerkt dan normaal, ben je eigenlijk al te laat. Dan is je reactievermogen al verminderd."

De gevolgen kunnen volgens hem vergelijkbaar zijn met andere situaties waarin bestuurders minder goed in staat zijn om snel te reageren. "De oorzaak is anders dan bij alcohol, maar het gevolg is hetzelfde: je reageert minder snel op onverwachte situaties."

Lange vakantiereizen vragen om extra voorbereiding

Tijdens de zomervakantie maken veel Nederlanders autoritten die zij de rest van het jaar nauwelijks rijden. Dat vraagt volgens Vroege om extra aandacht voor vermoeidheid en hitte. "Bestuurders die normaal gesproken geen lange afstanden rijden, moeten zichzelf niet overschatten. Zeker tijdens warme dagen is het verstandig vaker en langer te pauzeren dan je misschien gewend bent."

Hij verwijst daarbij naar een advies dat al tientallen jaren geldt binnen de verkeersveiligheid. "Rijd maximaal twee uur achter elkaar en neem daarna minstens een half uur pauze. Gebruik die tijd om iets te drinken, even te bewegen of te tanken of laden. Reis je met meerdere bestuurders, wissel dan af zodat de ander echt even kan uitrusten."

Door voldoende te drinken, regelmatig pauze te nemen en alert te blijven op signalen van vermoeidheid, kunnen automobilisten volgens Vroege de kans op gevaarlijke situaties tijdens warme vakantieritten aanzienlijk verkleinen.